دسته‌ها
سخت افزار

وسترن دیجیتال هارد اکسترنال بی سیم جدید خود را معرفی کرد

عکاس‌ها همیشه دوست دارند یک بک آپ اضافه برای عکس‌های خود داشته باشند و برای این منظور وسترن دیجیتال هارد درایو بی‌سیم جدید خود را معرفی کرده که ذخیره سازی تصاویر را ساده‌تر ساخته است.

این محصول جدید My Passport Wireless Pro نام دارد و آپدیتی برای مدل قبلی My Passport Wireless به شمار می‌رود که در سال ۲۰۱۴ معرفی شده بود. این هارد نیز مانند مدل قبلی خود از شیار کارت حافظه SD برخوردار است و برای دریافت تصاویر قابلیت وای فای دارد، زمانیکه عکس‌ها روی درایو قرار دارند شما می‌توانید با لپتاپ یا تبلت از طریق وایرلس به درایو وصل شوید و اطلاعات موجود در آن را مشاهده یا ویرایش کنید.

مدل Pro طراحی به روز شده‌ای دارد اما تغییر اصلی در بخش مدیریت فایل‌ها رخ داده است که این بار بسیار طبیعی‌تر است. در مدل اصلی، هارد به طور خودکار تمام تصاویر را از کارت حافظه SD وارد می‌کرد اما در این مدل شما می‌توانید از طریق وایرلس در فایل‌های موجود در کارت حافظه SD جستجو کنید و فایلی که می‌خواهید را انتخاب کنید. اگرچه این یک مرحله به کار شما اضافه می‌کند اما یک امکان بیشتر در مورد مدیریت تصاویر در اختیار عکاسان می‌گذارد که در مجموع اتفاق مثبتی است. وسترن دیجیتال همچنین برنامه‌هایی برای iOS و اندروید تولید کرده تا از طریق گوشی هوشمند هم بتوانید اطلاعات موجود در هارد را مدیریت کنید.

این هارد درایو تنها در حالت HDD وارد بازار خواهد شد اما میزان حافظه آن زیاد خواهد بود. وسترن دیجیتال قیمت مدل ۲ ترابایتی این هارد را ۲۲۹ دلار و مدل ۳ ترابایتی را ۲۴۹ دلار تعیین کرده و فروش آن‌ها از امروز آغاز می‌شود.

دسته‌ها
سخت افزار

پاوربانک Xiaomi Mi 16000mAh در هند عرضه شد

شرکت چینی شیائومی هفته قبل دو پاوربانک از سری Xiaomi Mi خود را برای عرضه در بازار هند معرفی نمود و اینک خبر می رسد که فروش پاوربانکی که ظرفیتی برابر ۱۶۰۰۰ میلی آمپر ساعت دارد در این کشور آغاز شده است. قیمت این محصول در بازار هند برابر ۱۳۹۹ روپیه معادل ۲۱.۸۴ دلار می باشد.

شیائومی ترتیب عرضه این دو پاوربانک را در صفحه فیسبوک شعبه هند خود به رای گذاشته بود و این طور که به نظر می رسد مدل با ظرفیت بالاتر برنده این رای گیری شده است. این پاوربانک ۱۶۰۰۰ میلی آمپر ساعتی توانست ۸۳ درصد آرا را به خود اختصاص دهد و به این ترتیب زودتر از مدل دیگر عرضه شد. پاوربانک دیگری که شیائومی برای ارائه در کشور هند در نظر گرفته است ۵۰۰۰ میلی آمپر ساعت ظرفیت دارد و در اواخر همین هفته با قیمت ۶۹۹ روپیه روانه بازار خواهد شد.

همانند دیگر پاوربانک های سری Xiaomi Mi این دو پاوربانک نیز از بدنه ای آلومینیومی برخوردار می باشند. مدل با ظرفیت ۱۶۰۰۰mAh از دو پورت USB و سلول های ذخیره سازی Li-ion استفاده می کند و توانایی شارژ همزمان دو دستگاه را دارا می باشد. شرکت سازنده ادعا کرده است که این پاوربانک قادر خواهد بود گوشی هوشمند Redmi Note 4G را ۳.۵ مرتبه و گوشی iPhone 6 را ۵ مرتبه و همچنین iPad mini را ۲.۵ مرتبه شارژ نماید. این پاوربانک اندازه بسیار کوچکی دارد و ابعاد آن ۱۴۵ در ۶۰.۴ در ۲۲ میلی متر بوده و وزن آن نیز ۳۵۰ گرم می باشد.

از طرف دیگر مدل ۵۰۰۰ میلی آمپر ساعتی تنها از یک پورت USB استفاده می کند و سلول های ذخیره سازی آن نیز از نوع lithium-ion می باشند. این پاوربانک نیز ابعاد کوچکی داشته و ضخامت آن ۹.۹ میلی متر می باشد.

منبع: GIZBOT.COM

دسته‌ها
سخت افزار

اپل بالاخره از پردازنده دسکتاپ Apple M1 برای رایانه‌های مک رونمایی کرد

بالاخره شایعات و گمانه‌زنی‌ها به واقعیت پیوستند و اپل از اولین پردازنده خود برای رایانه‌های مک تحت عنوان Apple M1 رونمایی کرد. این شرکت در جریان معرفی پردازنده اختصاصی خود، ادعاهای جالبی را در مورد آن مطرح کرد که از آن جمله می‌توان به سریعترین هسته پردازشی جهان، سریعترین پردازنده گرافیکی یکپارچه و دستاوردی بزرگ در زمینه بهره‌وری انرژی اشاره کرد. در ادامه با دیجی رو همراه باشید.

Apple M1 یک تراشه بزرگ ۵ نانومتری با ۱۶ میلیارد ترانزیستور است. برای مقایسه بد نیست بدانید که تراشه A14 آیفون تنها از ۱۱.۸ میلیارد ترانزیستور استفاده می‌کند و از این حیث پردازنده دسکتاپ اپل شاهد پیشرفت‌های قابل توجهی است. این تراشه از لحاظ ساختار یکپارچه حافظه همچنان شبیه تراشه‌های موبایل (و APU های کنسولی) عمل می‌کند و این یعنی CPU ،GPU، کنترلر I/O و سایر اجزا همگی از یک حافظه مشترک استفاده می‌کنند، بدون اینکه نیاز به دستسی به داده‌ها از طریق PCIe داشته باشند.

دازنده مرکزی Apple M1 از چهار هسته بزرگ و چهار هسته کوچک تشکیل شده است. هسته‌های بزرگ دارای ۱۲ مگابایت حافظه پنهان L2 هستند و نمونه‌های کوچکتر تنها ۴ مگابایت حافظه پنهان دارند. زمانی که همگی این هسته‌ها با هم کار می‌کنند، سرعت آن‌ها دو برابر سریعتر از جدیدترین تراشه‌های لپ تاپ PC است (البته تا زمانی که توان طراحی گرمایی
محدود به ۱۰ وات باشد) و اگر از یک سیستم خنک کننده مناسب استفاده شود، می توانند حتی سریع‌تر هم عمل کنند.

همچنین اپل مدعی شده که پردازنده مرکزی Apple M1 از لحاظ مصرف انرژی هم بسیار بهینه عمل می‌کند و به عنوان مثال در مقایسه با یکی از تراشه‌های مطرح (احتمالاً محصول اینتل) قادر است همان خروجی را تنها با یک چهارم انرژی مصرفی ارائه کند. این یعنی، راندمان عملکرد در هر وات انرژی سه برابر شده است.

پردازنده گرافیکی یا GPU نیز از طراحی هشت هسته‌ای با مجموع ۱۲۸ واحد اجرایی استفاده می‌کند. اپل می‌گوید، این سریعترین پردازنده گرافیکی یکپارچه جهان و با قدرت ۲.۶ ترافلاپسی بالاتر از کارت گرافیک انویدیا ۱۰۵۰ Ti قرار می‌گیرد که ۲.۱ ترافلاپس قدرت دارد.

موتور عصبی ۱۶ هسته‌ای Apple M1 هم الگوریتم‌های یادگیری ماشین را با نرخ ۱۱ TOPS اجرا می‌کند. همچنین موتورهای پیشرفته رمزگذاری/رمزگشایی از محتوای رسانه‌ای و همین‌طور پردازنده سیگنال تصویر هم در این تراشه جدید تعبیه شده است. علاوه بر این، سیستم امنیتی انکلاو اپل (Secure Enclave) نیز در Apple M1 تعبیه شده و آن را از چیپ جداگانه T2 بی‌نیاز کرده است.

چیپست جدید اپل برخلاف اکثر سیستم عامل‌های غیر اینتل از تاندربولت پشتیبانی می‌کند، بنابراین کاربران اپل از استفاده از فضاهای ذخیره‌سازی سریع خارجی و سایر لوازم جانبی نهایت لذت را خواهند برد. البته در عین حال، از USB 4 هم پشتیبانی می‌شود.

اپل امسال سه رایانه مک جدید با تراشه M1 را معرفی کرده و به این ترتیب استارت کار خود با پردازنده‌های داخلی را با قدرت زده است.

دسته‌ها
سخت افزار

تفاوت میکرو USB با USB-C ؛ چرا درگاه USB-C بهتر است؟

امروزه کابل های USB-C به دلیل مزایای Type-C در حال جایگزین شدن به جای کابل‌های میکرو یو اس بی هستند. در این مطلب قصد داریم تا به معرفی کابل USB-C و دلایل برتری آن بپردازیم.

طی سالیان گذشته، درگاه میکرو USB طرفداران زیادی داشته و در دستگاه‌های زیادی مورد استفاده قرار گرفته است. گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها و دستگاه‌های همراه دیگر همواره از این نوع درگاه برای شارژ کردن و یا انتقال داده‌ها استفاده می‌کنند.

اما همانطور که می‌دانید دنیای تکنولوژی دائم درحال تغییر و پیشرفت است و کابل و درگاه میکرو USB نیز از این قائده مستثنی نیستند. این فناوری نیز به کم‌کم درحال جایگزین شدن با فناوری‌های جدید بوده و امروزه به غیر از میکرو USB نام‌های دیگری مثل USB-C، USB Type-C یا USB 3.0 نیز به گوش می‌خورد. اما میکرو USB چیست و چه تفاوتی با تکنولوژی‌های جدیدتر دارد؟ مزایا و معایت آن چیست؟ فناوری‌های جدید‌تر چه مزایایی نسبت به میکرو USB دارند؟ چه زمانی شاهد منسوخ شدن میکرو USB و همه گیری USB type C خواهیم بود؟ با ما در ادامه این مطلب همراه باشید تا به همه این سوالات پاسخ دهیم.

میکرو USB چیست؟

میکرو USB یا میکرو یو اس بی نسخه کوچک شده درگاه سریالی جهانی یا همان یو اس بی (USB) است. این درگاه به منظور اتصال گوشی‌های همراه و یا دستگاه‌های جمع و جور از جمله ام‌پی‌تری پلیر، دستگاه‌های جی‌پی‌‌اس، پرینترهای عکس و دوربین‌های دیجیتال مورد استفاده قرار گرفته است. این درگاه در سه نوع مختلف به نام‌های میکرو ای (Micro A)، میکرو بی (Micro B) و میکرو یو اس بی ۳ (Micro USB3) عرضه شده است.

یو اس بی ۳ میکرو از بسیاری جهات به میکرو B شباهت دارد، اما در آن نوعی فناوری اضافه شده که همین ویژگی باعث ارتقای سرعت یو اس بی ۳ گردیده است.

تایپ سی یا USB-C چیست؟

یو اس بی تایپ سی یا USB-C نوعی استاندارد نوظهور برای شارژ و انتقال داده‌ها به شمار می‌رود که از زمان عرضه قرار بوده جایگزین همه درگاه‌های USB شود و در کامپیوتر و دستگاه‌های مشابه به کار رود. در حال حاضر، کاربرد USB Type C در لپ تاپ کاملا متداول بوده  و این استاندارد در جدیدترین مدل‌های لپ‌تاپ، گوشی‌های موبایل و تبلت‌ها مورد استفاده قرار گرفته و به زودی در تمامی دستگاه‌های الکترونیک، جایگزین رابط های دیگر خواهد شد.

کابل تایپ سی یا کابل Type-C امکان اتصال را برای دستگاه‌های USB با سرعت‌هایی برابر با USB 3.1 (برابر با ۱۰ گیگابیت بر ثانیه و ۲۰ ولت در ۵ آمپر) را فراهم می‌کند. این میزان ظرفیت برای ارائه ۱۰۰ وات برق که میزان انرژی کافی برای روشن کردن بسیاری از لپ‌تاپ‌های موجود در بازار است را فراهم می‌کند.

تفاوت میکرو یو اس بی با تایپ سی در چیست و چرا Type-C بهتر است؟

با تمام این تعاریف، امروزه، بیشتر تجهیزات الکترونیک دارای رابط میکرو USB هستند. در خیلی از گوشی‌های هوشمند اندروید، تبلت‌ها هنوز هم این رابط مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما با توجه به مزایای Type C ، حالا به نظر می‌رسد که زمان مرگ درگاه میکرو USB فرا رسیده باشد. به همین دلیل دیگر بهانه‌ای برای استفاده از استانداردهای قدیمی و اغلب منسوخ شده وجود ندارد. این مسئله در مورد دستگاه‌های بسیار رده‌بالا نظیر کیندل Oasis نیز صدق می‌کند، دستگاه‌هایی که از جمله محصولات پرچمدار تولیدکنندگان به شمار می‌روند و مشتریان پول زیادی را باید برای خریدشان صرف کنند.

اگر از هر کسی که در گوشی‌های اندروید پورت MicroUSB خود را به USB تایپ سی تغییر داده‌اند بپرسید، به شما می‌گویند که این نوع پورت‌ها بهتر هستند. مهم‌ترین ویژگی این پورت‌ها این است که آنها به شکلی طراحی شده‌اند که به صورت پشت و رو نیز قابل استفاده هستند. این پورت نیز همچون پورت لایتنینگ اپل به راحتی قابل نصب شدن در کامپیوتر حتی در تاریکی است.

اما این تنها یکی از ویژگی‌های مثبت آن است. بر خلاف پورت‌های قدیمی میکرو یو اس بی، یو اس بی تایپ سی برق، داده‌ها و ویدئو را به صورت همزمان می‌تواند انتقال دهد و پهنای باند آن برای برق و داده‌ها بسیار بسیار زیاد است. این مسئله با عرضه استاندارد جدید مورد انتظار است، اما USB تایپ سی همچنین از دیدگاه فیزیکی نیز گزینه‌ای کاملا مناسب و خواستنی است. اگرچه نرخ اتصال و جدا کردن آن حدود ۱۰ هزار سیکل است (تعداد دفعاتی که USB وصل شده و بعد جدا می‌شود) که این عدد بسیار بیشتر است و جنس کابل آن نیز به گونه‌ای است که در درازمدت قطع نمی‌شود و مشکل پیدا نمی‌کند.

بهترین ویژگی کابل تایپ سی آن است که علاوه بر انعطاف‌پذیر بودن برای برق (۱۰۰ وات حداکثر، که برای تمامی انواع لپ‌تاپ‌ها به جز مدل‌های بسیار بزرگ مناسب است)، داده‌ها و ویدیو (با رزولوشن ۴K حتی با نیمی از باند آن که به داده‌های دیگر اختصاص دارد)، به گونه‌ای است که به زودی جایگزین پورت‌های MicroUSB و مدل‌های USB-A خواهد شد. اپل این کار را با مک‌بوک آغاز کرد، اما حالا هر نوع لپ‌تاپ که حداقل دو مدل پورت USB-C نداشته باشد، از رده خارج قلمداد می‌شود.

پس چرا میکرو USB هنوز وجود دارد؟

اگر بخواهیم صادق باشیم، باید بگوییم به خاطر آنکه ارزان‌قیمت است. به دلیل اینکه جهانی شدن آن از سال ۲۰۱۰ شروع شده، عملا حدود میلیاردها محصول از نوع MicroUSB در حال حاضر مورد استفاده قرار می‌گیرد و احتمالا صدها میلیون مدل جدید نیز هر ساله تولید می‌شود. با توجه به اقتصاد مقیاس این محصول، با قیمتی اندک برابر با چند دلار می‌توانید ده‌ها مدل از آن را خریداری کنید. تازه این قیمت برای مصرف‌کننده نهایی است و قیمت کابل‌ها و پورت‌های MicroUSB برای تولیدکنندگان عمده بسیار ارزان‌قیمت‌تر و احتمالا چند سنت در می‌آید.

اما ارزان قیمت بودن تنها دلیل کاربری گسترده پورت‌های MicroUSB‌ در دستگاه‌های بالارده، همچون کیندل Oasis و یا ماوس MX Master 2S ساخت شرکت لاجیتک (Logitech) یا ماوس بی‌سیم Turret ساخت Razer به شمار نمی‌رود. این مدل آخری همچنین دارای شارژ USB-C حتی روی کیبورد نیز هست. اگر صحبت از دستگاه‌های ارزان‌قیمت بود، این مسئله منطقی به نظر می‌رسید؛ به عنوان مثال، هدفون‌های مدل Soundcore Liberty Neo ساخت شرکت Anker با قیمت ۵۰ دلار که دارای فناوری MicroUSB هستند را با هدفون‌های سامسونگ گلکسی بادز (با فناوری USB-C) با قیمت ۱۳۰ دلار مقایسه کنید.

خیر، دلیل آنکه در دستگاه‌های جدید و رده‌بالا هنوز هم از استانداردهای قدیمی‌تر برای شارژ کردن استفاده می‌شود، آن است که این فناوری‌ها آن قدرها هم جدید نیستند. ابتدا بگذارید ماوس Razer را بررسی کنیم؛ این مدل نمونه‌ای کاملا مشابه با مدل بی‌سیم Mamaba است که چندین سال است در بازار عرضه می‌شود (و مدلی است که تاکنون چندین بار از روی آن مدلی جدیدتر و به‌روزتر ساخت شده است). شارژ کردن ماوس Turret از طریق USB-C، آن گونه که کیبورد انجام می‌دهد، به معنای آن است که Razer نمی‌تواند از پوسته Mamaba، صفحه مدار چاپی یا همان PCB یا کابل شارژ و یا بسیاری از تجهیزات گران‌قیمت خط تولید خود برای این سری محصول استفاده کند. حتی در سری محصولات ماوس ۲۵۰ دلاری این شرکت و یا مجموعه کیبوردهای آنها، به صرفه نیست که برای محصولی این کار صورت گیرد.

توجه داشته باشید، هنگامی که شرکت لاجیتک، ماوس تخصصی و عمودی جدیدی برای سری محصولات MX ارائه کرد، USB-C را برای شارژ کردن مورد استفاده قرار داد، در حالی که برای مابقی محصولات این سری این اقدام صورت نگرفته است. بدنه و صفحه مدار چاپی ماوس جدید به معنای آن هستند که شرکت لاجیتک حالا دیگر می‌تواند هزینه‌های اضافی را به دلیل کامل جدید بودن محصول، جبران کند. محدودیت‌های مشابه احتمالا مایکروسافت را نیز بر آن داشته که از پورت‌های USB-C استفاده نکند و به جای آن USB-A دست و پاگیر و محدود را در مجموعه لپ‌تاپ‌های سری سرفیس پرو برای یک سری محصول دیگر نیز به کار بگیرد. این مسئله از نگاهِ مصرف‌کننده بسیار باعث عصبانیت است، اما شما نمی‌توانید کاری را انجام دهید.

انتقال و گذر کاربری از پورت‌های MiniUSB به MicroUSB که ده سال قبل اتفاق افتاد، چندان سخت به نظر نمی‌رسید، اما این مسئله پیش از آن بوده که میلیاردها دستگاه مجهز به سیستم‌عامل اندروید وارد بازار شوند و شاید نیازی نباشد که به ماوس‌های بی‌شمار موجود در بازار و همین طور کیبوردها، هدفون‌های بلوتوثی، بسته باتری‌های جدید و دیگر محصولات کوچک پلاستیکی استفاده کننده از میکرو USB اشاره‌ای کنیم. حال که دستگاه‌ها و تجهیزات الکترونیک بخشی از زندگی اساسی تمام انسان‌ها شده، تغییر دادن استاندارد به کندی و سختی صورت می‌گیرد.

تایپ سی چه زمانی فراگیر می‌شود؟

برای پاسخ دادن به این سوال باید گفت به زودی. درست همان طور که احتمالا خودتان متوجه آن شده‌اید، همین حالا این روند آغاز شده است. مجموعه محصولات سرفیس نوعی مثال واضح از این مسئله هستند: هنگامی که مایکروسافت محصولات هدفون کاملا جدید سرفیس خود را سال گذشته معرفی کرد، از درگاه‌های USB-C برای شارژ استفاده کرده بود. طراحان مایکروسافت به شکلی پیوسته، همین اقدام را با عرضه دسته بازی‌های ایکس‌باکس الیت ادامه دادند که اولین دسته‌بازی شرکت مایکروسافت با امکان شارژ USB-C بود. احتمالا باید متشکر نینتندو سوییچ باشیم که در آن یک پورت تکی USB-C برای شارژ، انتقال داده و ویدیو به کار رفته و همچنین از پورت‌های سی روی تجهیزاتی همچون دسته بازی Pro و PokeBall Plus برای سرعت بخشیدن این حرکت استفاده شده است. انتظار داشته باشید که هر دو دستگاه ایکس‌باکس و پلی‌استیشن در سری بعدی خود پورت‌های USB-C را ارائه دهند..

تفاوت USB 3.0 با USB Type-C

اما علیرغم اینکه USB 3.0 و USB Type-C دو استاندارد کاملا متفاوت هستند، افراد زیادی آن‌ها را با یک دیگر اشتباه گرفته و یا حتی به تبدیل usb type-c به usb3 فکر می‌کنند. البته شاید با توجه به اینکه حرف C سویم حرف الفبای زبان انگلیسی بوده و شماره ۳ نیز سومین عدد در ریاضیات است، کمی اشتباه گرفتن USB 3.0 با USB Type-C منطقی به نظر برسد اما به شما اطمینان می‌دهیم که این دو استاندارد کاملا با یک دیگر متفاوت هستند.

ساده‌ترین قائده برای درک مناسب فرق usb type c با usb3 این است که استاندارد‌های عددی USB مثل ۳.۱، ۳.۰، ۲.۰ و غیرهT سرعت درگاه USB را مشخص می‌کنند و استاندارد‌های حرفی مثل تایپ A، تایپ B، تایپ C و غیره بیانگر شکل و ظاهر کابل و درگاه USB هستند.

به عنوان مثال، همانطور که احتمالا می‌دانید USB type A بزرگترین و شناخته شده‌ترین نوع USB است که در کامپیوتر‌ها، لپ‌تاپ و دستگاه‌های جانبی آن را زیاد مشاهده کرده‌ایم. USB type B نیز مدلی از درگاه USB است که از USB A کوچکتر بوده و شکلی مربعی دارد. این درگاه به دو دسته مینی یو اس بی بی و میکرو یو اس بی بی تقسیم می‌شود. در مورد USB type c نیز پیش از این به اندازه کافی در قسمت‌های قبلی توضیح داده شده است.

درخصوص استاندارد‌های عددی، استاندارد USB 2.0 می‌تواند با حداکثر سرعت ۴۸۰ مگابیت بر ثانیه داده‌ها را منتقل کند، اما این سرعت برای USB 3.0 که در سال ۲۰۰۸ معرفی شد ۵ گیگابیت بر ثانیه است. در سال ۲۰۱۳ نسل بعدی USB تحت عنوان USB 3.1 به بازار آمد که از سرعیت انتقال ۱۰ گیگابیت بر ثانیه پشتیبانی می‌کند و می‌تواند با درگاه‌هایی مثل اترنت و تاندربولت رقابت کند.

با این وجود، تفاوت usb3 و usb type c به این معنا نیست که نمی‌توان در یک درگاه از هر دو استاندارد USB 3.1 و USB Type-C استفاده کرد. به عنوان مثال، یک درگاه می‌تواند شکل ظاهری usb type c را داشته و از سرعت انتقال نسل USB 3.1 پشتیبانی کند. یا در موارد دیگر، درگاهی می‌تواند از نوع USB Type A بوده اما سرعت آن برابر با هرکدام از نسل‌های USB 2.0 ،USB 3.0 یا USB 3.1 باشد.

دسته‌ها
سخت افزار

حل مشکل داغ شدن لپ تاپ

بالا رفتن دمای لپ تاپ هنگام اجرای کارهای سنگین چون بازی کردن، ویرایش عکس یا ویدئو طبیعی است، اما گاهی داغ شدن لپ تاپ و نویز شدید فن آن علت دیگری دارد که در ادامه می‌توانید با مهم‌ترین آنها آشنا شوید و خودتان مشکل دمای بالای لپ تاپ تان را حل کنید.

گرم شدن اجزای داخلی و حتی قاب بیرونی لپ تاپ طبیعی است اما گاهی ممکن است به اندازه‌ای داغ شود که با خود بگویید هر آن ممکن است شعله‌ور شود یا صداهای عجیبی از آن بشنوید. هر دو علامت اشاره شده نشان از بالا رفتن بیش از حد دمای اجزای داخلی لپ تاپ هستند که می‌تواند عواقبی چون افت محسوس کارایی یا حتی خرابی زودرس داشته باشد. در صورتی که متوجه داغ شدن غیر عادی لپ تاپ یا چرخش فن آن با سرعت بالا آن هم در اجرای کارهای سبک و موقع بلا استفادگی شده‌اید، شانس اینکه تهویه لپ تاپ شما مشکل داشته باشد بالا است. در ادامه به علت‌ها و نشانه‌های داغ شدن غیر طبیعی لپ تاپ و راه‌های رفع آن می‌پردازیم.
چگونگی گردش هوا در لپ تاپ‌ها
هنگامی که از لپ تاپ خود برای کارهای سنگین چون بازی کردن یا کار با فتوشاپ استفاده می‌کنید، اجزای داخلی آن گرمای بیشتری تولید می‌کنند که پردازنده مرکزی (CPU) و گرافیک دو منبع اصلی هستند. با هدف دفع گرما و رسیدن هوای خنک به اجزای داخلی لپ تاپ، معمولاً در زیر و کناره‌های آن دهانه‌های توری به منظور تبادل گرما با هوای محیط تعبیه شده است.
غالباً لپ تاپ‌های ضعیف (اقتصادی) امروزی فاقد فن هستند اما باز هم در زیر، پشت و کناره‌های آنها شبکه‌های توری به منظور تبادل گرما با هوای محیط تعبیه شده است. برخی از لپ تاپ‌ها (به ویژه مدل‌های پرقدرت) نیز دارای بیش از یک فن هستند. به طور کلی لپ تاپ‌های مجهز به فن از یک سمت هوای تازه را مکش می‌کنند و پس از عبور آن از اجزای داخلی، هوای گرم از سمت دیگر خارج می‌شود.
لپ تاپ‌های بدون فن خیلی در دفع گرما مؤثر نیستند. در این لپ تاپ‌ها دمای محیط و سطحی که بر روی آن قرار می‌گیرند بر روی دمای اجزای داخلی تأثیر مستقیم می‌گذارد.

نشانه‌های داغ شدن بیش از حد لپ تاپ
با باریک‌تر شدن لپ تاپ‌ها طی چند سال اخیر و افزایش محبوبیت مدل‌های باریک و مدرن، دفع گرما دشوارتر از گذشته است. در عین حال اجزای داخلی لپ تاپ‌ها می‌توانند در دمای های بالاتری کار کنند، از این رو گاهی لپ تاپ‌های امروزی بیشتر گرم می‌شوند که لزوماً به معنای داغ شدن غیر طبیعی آنها نیست، با این حال نشانه‌های زیر می‌توانند در تشخیص داغ شدن غیر عادی لپ تاپ به شما کمک کنند:

  • داغ شدن بدنه لپ تاپ که نمی‌توانید بیش از چند ثانیه آن را لمس کنید.
  • چرخش دائمی فن با حداکثر سرعت و تولید صداهای غیرعادی.
  • کار نکردن فن حتی حین استفاده سنگین از لپ تاپ.
  • خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ بدون نمایش هرگونه پیغام هشدار قبلی.
  • بروز خطا و صفحه آبی مرگ حین استفاده سنگین.
  • کُند شدن لپ تاپ بدون علت مشخص.
  • هنگ کردن و فریز شدن صفحه که نشانگر ماوس هم جابجا نمی‌شود.

در صورتی که لپ تاپ شما هریک از نشانه‌های بالا را دارد، دیگر نباید آن را نادیده بگیرید و وقت آن فرا رسیده تا علت آن را بیابید. البته برخی از نشانه‌های بالا می‌تواند ارتباطی با گرم شدن بیش از حد لپ تاپ نداشته باشید، از این رو به شما می گوییم چگونه مطمئن شوید مشکل از گرما است.

چگونه دمای لپ تاپ را بخوانیم؟
راه‌های زیادی برای بررسی دمای لپ تاپ وجود دارد اما ساده‌ترین آنها استفاده از برنامه‌هایی چون Core Temp ،HWiNFO و HWMONITOR است. این برنامه‌ها دمای اجزای داخلی لپ تاپ چون پردازنده، گرافیک و هارددیسک را به شما نشان می‌دهند و می‌توانید به غیر عادی بودن دما پی ببرید.

دمای نرمال لپ تاپ چقدر است؟
از آنجایی که بیش از یک نسل لپ تاپ وجود دارد، نمی‌توان به طور دقیق گفت چه دمایی نرمال و چه دمایی غیر نرمال است، با این حال اگر دمای CPU لپ تاپ به ۸۰ درجه سانتی‌گراد برسد، نشان از وجود مشکل در دفع گرما است. در نظر داشته باشید در اغلب لپ تاپ‌ها با رسیدن دمای CPU به یک آستانه مشخص (معمولاً ۸۰ تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد)، به طور خودکار بدون نمایش هیچ گونه پیغام هشداری خاموش می‌شوند، از این رو خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ می‌تواند ریشه در دمای بالا و دفع نشدن گرما داشته باشد.

دلایل بالا بودن دما و داغ شدن لپ تاپ

تهویه ضعیف
احتمالاً علت اصلی دمای بالا و گرم شدن بسیاری از لپ تاپ‌ها تهویه ضعیف باشد. در صورتی که لپ تاپ خود را بر روی فرش، بالش، پتو یا پاهایتان می‌گذارید، ممکن است منافذ ورود و خروج هوا مسدود شود که باعث بالا رفتن دما می‌شود.
راه حل: همیشه از لپ تاپ خود بر روی سطوح صاف و سخت استفاده کنید. همچنین شما می‌توانید از کول پدهای مجهز به فن استفاده کنید. چند سانتیمتر فاصله گرفتن لپ تاپ از سطح هم می‌تواند سودمند باشد.

گرفتگی مجرای هوا و فن‌ها
هرچقدر هم که در نگه داری لپ تاپ خود کوشا باشید، نمی‌توانید از شر گرد و خاک خلاص شوید. به مرور گرد و خاک و دیگر آلودگی‌های محیط بر روی مجاری هوا و اجزایی چون فن، حرارت گیر و دهانه‌های ورود و خروج هوا می‌نشینند که باعث کاهش گردش هوا و در نتیجه آن بالا رفتن دما می‌شود. در صورتی که صدای چرخش فن به خوبی شنیده می‌شود اما حجم هوای خروجی از لپ تاپ بسیار کم است، شانس گرفتگی آن وجود دارد.

راه حل: از هوای فشرده برای تمیز کردن مجرای هوا استفاده کنید. برای این کار می‌توانید از بلوور (دمنده) و کمپرسور هوای فشرده مورد استفاده برای تمیز کردن اتومبیل استفاده کنید. در صورتی که این توانایی را در خودتان می‌بینید، می‌توانید لپ تاپ قدیمی خود را باز و تمیز کنید. البته حواستان باشد در مدت پوشش گارانتی نباید این کار را بکنید.

هشدار: هرگز از سشوار، جاروبرقی و اسپری‌های شیمیایی (اسپری ناهید و…) برای تمیز کردن لپ تاپ استفاده نکنید.

خرابی یا ضعیف شدن فن، خشک شدن خمیر رسانای گرما
بسیاری مواقع با گذشت چند سال از تولید، فن لپ تاپ و همچنین خمیر ناقل گرما کارایی اولیه خود را از دست می‌دهد که باعث افزایش دما می‌شود. صدای غیر عادی فن علی رغم تمیز بودن نیز می‌تواند نشان از خرابی آن باشد. همچنین اگر بیش از ۳-۵ سال از تولید لپ تاپ می‌گذرد و آن را سرویس نکرده‌اید، وقت آن فرا رسیده است.

راه حل: در صورتی که مدت پوشش گارانتی به اتمام رسیده است، شما می‌توانید فن لپ تاپ را با یک نمونه نو تعویض کنید. همچنین تعویض خمیر رسانای گرما می‌تواند سودمند باشد.

هشدار: هرگز از خمیرهای متفرقه چینی استفاده نکنید، چراکه خیلی زود کارایی خود را از دست می‌دهند یا از همان ابتدا عملکرد خوبی ندارند. برای این کار از خمیرهای شناخته شده چون دیپکول، کولرمستر، گرین و… استفاده کنید.

نصب نبودن درایور یا استفاده از درایور قدیمی
نصب نبودن درایور مناسب و به روز می‌تواند باعث شود اجزای لپ تاپ (چون CPU و گرافیک) همواره با حداکثر توان خود یا در حالت غیر بهینه کار کنند که خود باعث بالا رفتن دما و مصرف باتری می‌شود. البته گاهی درایورهای جدید خود می‌توانند علت افزایش دما باشند، در این صورت به نسخه قبلی آن بازگردید.

راه حل: همواره جدیدترین نگارش از درایور اجزای لپ تاپ را از وب سایت سازنده دریافت و نصب کنید. هرگز از درایورهای غیر اختصاصی و قدیمی استفاده نکنید.

مشکلات نرم افزاری و کُهنگی سیستم عامل
گاهی خطاهای نرم افزاری و برنامه‌های معیوب باعث می‌شوند CPU لپ تاپ شما همواره درگیر باشد که خود باعث افزایش دمای آن می‌شود. همچنین اجرای ناخواسته برنامه‌ها با راه اندازی ویندوز می‌تواند باعث افزایش لود پردازنده و در نتیجه آن افزایش دما شود.

راه حل: برنامه‌های ناقص یا معیوب را به طور کامل پاک کنید. با بررسی لیست StartUp ویندوز مانع از اجرای ناخواسته برنامه‌های غیر ضروری شوید. در صورت خرابی سیستم عامل یا سپری شدن مدت طولانی از نصب ویندوز، مجدداً نسبت به نصب ویندوز و برنامه‌ها اقدام کنید.

استفاده از آنتی ویروس‌های سنگین
از آنجایی که معمولاً سخت افزارهای لپ تاپ ضعیف‌تر از PC هستند، برخی از آنتی ویروس‌ها و برنامه‌های امنیتی برای نصب بر روی لپ تاپ مناسب نیستند و باعث لود شدید CPU می‌شوند که یکی از عواقب آن افزایش دمای CPU است.

راه حل: همواره از آنتی ویروس‌های سبک و کم حجم بر روی لپ تاپ استفاده کنید.

آلودگی به بدافزار
در صورتی که Task Manager ویندوز استفاده شدید از منابع سخت افزاری چون CPU و گرافیک را نشان می‌دهد اما پردازش‌های آن برای شما آشنا نیست، آلودگی به بدافزارها، به ویژه بدافزارهای CryptoMining مطرح است. این بدافزارها از قدرت پردازشی لپ تاپ شما برای استخراج ارزهای مجازی و کسب درآمد استفاده می‌کنند. البته بدافزارهای CryptoMining تنها گونه بدافزارها نیستند که می‌توانند باعث افزایش دمای لپ تاپ شما شوند. بسیاری از بدافزارهای معمولی نیز می‌توانند به شدت CPU لپ تاپ شما را تحت فشار بگذارند.
راه حل: با نصب یک آنتی‌ویروس قوی و به روز لپ تاپ خود را اسکن کنید. در صورتی که از آنتی ویروس‌های متفرقه یا آنتی‌ویروس خود ویندوز استفاده می‌کنید، یک آنتی‌ویروس دیگر را امتحان کنید.

دسته‌ها
سخت افزار

تفاوت‌های بین پردازنده موبایل و دسکتاپ

گوشی‌های هوشمند امروزی خیلی قدرتمند شده‌اند؛ قدرتمندتر از بسیاری از ابررایانه‌های قدیمی. اگر بدانید که قدرت محاسباتی گوشی فعلی شما از کل قدرت محاسباتی ناسا در سال ۱۹۶۹ (که دو فضانورد را به ماه فرستاد) بیشتر است، احتمالاً به دستگاه همراه خود بیشتر افتخار خواهید کرد! در این نوشتار به تشریح تفاوت‌های پردازنده‌های دسکتاپ (کامپیوتر) و موبایل به زبان ساده می‌پردازیم.
علی‌رغم پیشرفت‌های چشمگیر گوشی‌ها، جدیدترین ریزپردازنده‌های موجود در گوشی‌های هوشمند هنوز از نظر پردازشی از لپ‌تاپ‌ها و کامپیوترهای رومیزی امروزی عقب‌تر هستند. اما واقعاً چرا؟ مگر چه تفاوتی در تکنولوژی پردازنده‌های موبایل و دسکتاپ وجود دارد؟ در این مطلب به این موضوع می‌پردازیم.

منظور از پردازنده «موبایل» چیست؟
از نظر اعداد و اسامی، شباهت‌های زیادی در این دو حوزه وجود دارد. واژه‌های استفاده شده در ریزپردازنده‌های موبایل اکثراً همان واژه‌های قطعات معادل آن‌ها در دسکتاپ‌ها هستند، اما معنای واژه‌ها متفاوت است. در واقع، معمولاً پردازنده‌ها را به دو بخش موبایل و دسکتاپ تقسیم می‌کنند؛ اما برچسب «موبایل» برای این قطعات، مقداری مبهم است. پردازنده‌ی موبایل، پردازنده‌ی طیف وسیعی از دستگاه‌ها از جمله گوشی‌های هوشمند، لپ‌تاپ‌ها، ابزارهای اینترنت اشیا و چند مورد دیگر را شامل می‌شود. اما در این مطلب منظور ما از پردازنده‌ی موبایل، پردازنده‌های استفاده شده در گوشی‌های هوشمند است.
علاوه بر این، بزرگ‌ترین بازیگران عرصه‌ی تولید چیپ دسکتاپ در بازار یعنی اینتل و اِی‌اِم‌دی در بازار ریزپردازنده‌های گوشی هوشمند حرف زیادی برای گفتن ندارند. در واقع این شرکت‌ها ترجیح داده‌اند به جای رقابت با شرکت‌هایی مثل کوالکام، اپل، سامسونگ و سایر غول‌های تولیدکننده‌ی چیپ موبایل، بخش مربوط به گوشی هوشمند خود را واگذار کنند. البته این موضوع آنقدرها هم مطلق نیست؛ مثلا پردازنده‌های سری اتُم اینتل در مدل‌های مختلف زِنفون شرکت ایسوس حضور دارند و گفته می‌شود با حرکت تکنولوژی موبایل به سمت ۵G، اینتل قصد ورود مجدد به این بازار دارد.

تفاوت‌های پردازنده‌های موبایل و دسکتاپ
در ادامه به تفاوت‌های کلیدی بین پردازنده‌های گوشی‌های هوشمند در زمینه‌های معماری پردازنده و مفهوم SoC، معماری مجموعه دستورالعمل‌ها و بحث انرژی و گرما می‌پردازیم.

۱- معماری پردازنده
وقتی در مورد یک پردازنده‌ی دسکتاپ حرف می‌زنیم، منظورمان یک بخش خاص از سخت‌افزار است. پردازنده‌ی دسکتاپ یا واحد پردازنده‌ی مرکزیِ آن، مغز رایانه است. اما وقتی در مورد پردازنده‌ی یک اسمارت‌فون صحبت می‌کنیم، کلمه‌ی «پردازنده» بیشتر به معماری «سیستم روی یک تراشه» یا System on a Chip (به اختصار SoC) اشاره دارد. اما تفاوت SoC با چیزی که در دسکتاپ می‌شناسیم چیست؟
SoC یک چیپ مستقل است که از نظر اندازه‌ی فیزیکی، تفاوت خاصی با پردازنده‌ی دسکتاپ ندارد، اما روی این چیپ، علاوه بر واحد پردازنده‌ی مرکزی یا CPU، شاهد GPU (واحد پردازش گرافیکی)، سنسورهای مختلف، لایه‌های امنیتی و موارد دیگری هستیم. دقت کنید که تولیدکننده، تمام این موارد را روی یک چیپ قرار داده است. در تصویر زیر می‌توانید ویژگی‌های SoC اگزینوس ۸۸۹۵ استفاده شده در گلکسی اس۸ سامسونگ را مشاهده کنید. هر کدام از همین ویژگی‌ها روی یک سیستم دسکتاپ، نیازمند یک قطعه‌ی سخت‌افزاری جداگانه است.

۲- معماری مجموعه دستورالعمل‌ها: ARM در مقابل x86
دومین جنبه از معماری پردازنده که به آن می‌پردازیم، مربوط به طراحی کلی پردازنده است. طراحی پردازنده‌ی x86 اینتل که AMD و VIA نیز از آن استفاده می‌کنند، معماری غالب در بازار پردازنده‌های دسکتاپ است. پردازنده‌های x86 برای برخورداری از قدرت محاسباتی بالا طراحی شده‌اند و با توجه به اینکه انرژی خود را مستقیماً از سوکت موجود روی مادربرد دریافت می‌کنند، توانایی اجرای میلیون‌ها دستور را دارند و در نتیجه، دستگاهی با قدرت پردازشی بالا (و البته گرمای بسیار زیاد) به شما ارائه می‌کنند.
اما داستان در گوشی‌های هوشمند متفاوت است. اکثر سازندگان پردازنده در این بخش مثل کوالکام، اپل و دیگران، از طراحی و مجوز ARM استفاده می‌کنند. تفاوت کلیدی بین این دو معماری، این است که ریزپردازنده‌های گوشی‌های هوشمند ARM بر خلاف پردازنده‌های دسکتاپ که مصرف انرژی در طراحی آن‌ها موضوعیت زیادی ندارد، با نگاه هم‌زمان به جنبه‌های کارایی و عمر باتری طراحی شده‌اند.
پردازنده‌های «چیپ روی تراشه‌» ARM از محاسبه با مجموعه دستورالعمل‌های کاهش‌یافته یا به اختصار RISC استفاده می‌کنند. مجموعه دستورالعمل RISC، مجموعه‌ای کوچک‌تر نسبت به دستورالعمل‌های دسکتاپ است که به انرژی کمتری نیاز دارد و با سرعت بالاتری می‌تواند منابع سیستم را آزاد کند. ضمن اینکه به دستگاه اجازه می‌دهد برای مصرف باتری کمتر، به حالت Idle برود.
پردازنده‌های x86 اینتل از محاسبه با مجموعه دستورالعمل‌های پیچیده یا CISC استفاده می‌کنند که بسیار پیچیده‌تر از RISC است و دستورالعمل‌های متعددی در آن قرار دارند.
علاوه بر این موارد، اکثر پردازنده‌های مدرن از چیزی به نام ریزکُد استفاده می‌کنند. ریزکد نوعی از کدهای داخلی پردازنده است که با شکستن عملیات پردازنده به دستورالعمل‌های کوچک‌تر، به پردازنده می‌گوید که چه عملی را باید انجام دهد. روی پردازنده‌های RISC، با توجه به اینکه دستورالعمل‌های این قطعات نسبت به معماری دیگر، کوچک‌تر هستند، شکستن آن‌ها به ریزکُدهای کوچک‌تر با سرعت بیشتری انجام می‌شود.

۳- انرژی و گرما
در بازار مربوط به پردازنده‌ها، معمولاً اولین نگاه به تعداد هسته‌ها و سرعت کلاک پردازنده است. اما در پردازنده‌های گوشی‌های هوشمند، این اعداد همه چیز را نشان نمی‌دهند. یک دلیل آن این است که این اعداد در گوشی‌های هوشمند به طور کامل نظیر اعداد موجود روی پردازنده‌های دسکتاپ نیستند و دیگر اینکه با نگاه صرف به این اعداد، جنبه‌ی مهم دیگری روی این قطعات نادیده گرفته می‌شود: میزان مصرف انرژی به همراه دفع گرما.
پردازنده‌ها در زمان انجام عملیات پردازشی، گرمای بسیار زیادی تولید می‌کنند. در پردازنده‌های دسکتاپ، این گرما با استفاده از فن و هیت‌سینک روی پردازنده دفع می‌شود؛ اما پردازنده‌های گوشی‌های هوشمند فاقد این امکان هستند. علاوه بر آن، پردازنده‌های گوشی که در محفظه‌ای بسیار کوچک قرار دارند، در بسیاری از مواقع، باید در جیبِ گرمِ شما، در کنار پایِ گرمِ شما و در یک روز گرم، به فعالیت بپردازند!
تولیدکنندگان پردازنده‌های گوشی هوشمند این موضوع را می‌دانند و به همین دلیل، سرعت کلی عملکرد پردازنده را محدود می‌کنند. در حالی که مشخصات عددی یک پردازنده‌ی دسکتاپ در مورد سرعت پردازش، تقریباً همان چیزی است که شما به عنوان کاربر دریافت می‌کنید، اما همین عدد در مورد پردازنده‌ی یک گوشی هوشمند، حداکثر ظرفیت بالقوه‌ی پردازنده است که همانطور که گفته شد، به دلیل بحث گرما و انرژی، به میزانی پایین‌تر محدود می‌شود.
به عنوان مثال، یک نمونه از پردازنده‌های سری Core i7 اینتل چیزی در حدود ۶۵ وات گرما تولید می‌کنند اما در مقابل، پردازنده‌ی SoC مبتنی بر ARM تنها نزدیک به ۳ وات گرما تولید می‌کند. البته چیپ‌های جدید اتم اینتل که برای گوشی‌های هوشمند طراحی شده‌اند، از نظر دفع گرما بهتر از محصولات دیگر عمل می‌کنند.
بنابراین، از نظر تئوری ARM هم می‌تواند پردازنده‌ی موجود روی SoC با سرعت کلاک بالاتری تولید کند، اما نتیجه‌ی این عمل، داغ شدن بیش از حد و احتمالاً خراب شدن گوشی و باتری آن می‌شود.

تجربه‌ی دسکتاپ با موبایل
در بعضی موارد، گوشی‌های هوشمند توانسته‌اند جایگزین دسکتاپ‌ها و لپ‌تاپ‌ها شوند. گوشی‌های جدید به خوبی می‌توانند اجرای چند برنامه را به طور هم‌زمان مدیریت کنند. بسیاری از اپلیکیشن‌های موجود در دسکتاپ، حالا دیگر نمونه‌های اندرویدی یا iOS دارند که نیاز کاربر را برطرف می‌کنند. بنابراین می‌بینیم که بسیاری از کاربران که از دسکتاپ یا لپ‌تاپ برای مصارفی مثل مطالعه و تولید متن، گردش در اینترنت و استفاده از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کردند، کم‌کم به سمت استفاده از گوشی‌های هوشمند متمایل می‌شوند.
برای افرادی هم که ابعاد و نحوه‌ی ارتباط با گوشی‌های هوشمند راضی‌کننده نیست، سیستم‌های Docking مجتمع تولید شده‌اند. محصول مایکروسافت به نام Continuum که به همراه عرضه‌ی ویندوز ۱۰ معرفی شد و Dex Docking Station سامسونگ می‌توانند به یک نمایشگر متصل شده و تصویر موجود در گوشی همراه شما را روی آن نمایش دهند.
با توجه به این موارد، گوشی‌های هوشمند می‌توانند دستگاه‌های کاملاً قابل اتکایی برای انجام عملیات خلاقانه‌ی شما باشند؛ اما برای نرم‌افزارهایی که نیاز به استفاده از منابع سخت‌افزاری زیاد دارند، هم‌چنان به استفاده از راه‌کارهای دسکتاپی نیاز داریم.

آیا گوشی‌های هوشمند هیچ‌گاه به قدرت دسکتاپ‌ها خواهند رسید؟
پاسخ به این پرسش دشوار است. دسکتاپ‌ها جایگاه خود را حفظ خواهند کرد؛ زیرا گوشی‌های هوشمند شدیداً به خاطر بحث مصرف باتری و کنترل دما با محدودیت همیشگی مواجه هستند. تصور اینکه روزی گوشی‌های هوشمند از قوی‌ترین دسکتاپ‌های آن روز قدرتمندتر باشند سخت است؛ اما تجربه نشان داده است در دنیای فناوری هیچ چیز غیرممکنی وجود ندارد.
نکته‌ی کلیدی که باید در ذهن داشته باشیم این است که پردازنده‌های گوشی‌های هوشمند و دسکتاپ‌ها برای مقاصد و انتظارات مختلفی طراحی شده‌اند. مقایسه و اندازه‌گیری آن‌ها در مقابل یکدیگر، همیشه چندان مفید نیست؛ زیرا موارد استفاده‌ی آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. هرچند که تحولات چند ساله‌ی اخیر دنیای دیجیتال نشان می‌دهد که حرکت به سمت استفاده‌ی بیشتر از گوشی‌های هوشمند روز به روز قوت می‌گیرد.